Zvezda'nin, yeni "masa üstü" - oyunu!

Ürettiği 1/72 boyuttaki figürler ve 1/35 boyuttaki askeri araçlarla kısa sürede, maketcilik dünyasında kendisine iyi bir yer edinen Rus Zvezda firması 20.Kasım tarihinde, türkçeye "Büyük Vatanseverlik Savaşı-1941" şeklinde tercüme edebileceğimiz yeni bir "masa üstü"-oyunu sunuyor.



Asağıdaki tercümeyi 'Google' yardımı ile gercekleştirdim.

Oyunun içeriği:

*54 adet piyade

*5 model ???

*1 model uçak

*4 model silah (top ve uçaksavar kastediliyor.)

*6 adet iki yüzü kullanılabilen, lamine kaplanmış A 3 boyutlarında harita

*30 adet değişik arazi şekillerini (tepe, nehir, vb.) sembolize eden altıgen

*6 adet altıgen tepe

*6 adet dikenli tel, kum torbası benzeri engel

*29 oyun kartı

*Kurallar kitapcığı

*Senaryolar kitapcığı

*2 kalem

*bir çıkartma-seti

*1 adet zar

Söz konusu haritalar, altıgenlerden oluşmuş, figür ve maketlerin (uçak,tank) boyutu 1/72, yaklaşık oyun süresi olarak 45 ila 90 arası ve hedef kitlenin yaş sınırı 10+ olarak belirtilmiş.



"Age of Battle" serisi ile "wargame" hobisine giriş yapan firma, bu sefer, başka ve daha popüler bir tarih kesiti ile yeni bir deneme yapıyor.

Piyasada, "Memoir 44", "Tide of Iron", "Panzer General" gibi bir kaç senedir üretilen, rakiplere karşı kendisini kabul ettirmek zorunda olan, bu yeni oyun, umarım, diğer seriye nazaran daha iyi pazarlanir.

Japon ordusunun 2. Dünya savaşında kullandığı kamyonlar

Merhaba!

1/76 ölçekteki tüm Japon tanklarını bitirdikten sonra, sıra diğer kara araçlarına geldi.

Maalesef, bu alanda da, öyle fazla bir seçeneğimiz yok!

Fujimi, tanklarda uzmanlaşmışken, diğer bir Japon firması olan Hasegawa, 2. Dünya Savaşına ait 2 adet kamyonu, 1/72 ölçekde, kendi ürün yelpazesine katmış.

Kodu MT 16 olan Isuzu Fuel Truck TX-40 ile

kodu MT 17 Toyota Starter Truck.

Maketlerin yapımına girişmeden önce, Hasegawa firmasi hakkında kısa bir bilgi vermek istiyorum.

Firma 1942 yılında, daha çok eğitim amaçlı tahta maketler üretmek amacıyla kurulmuş.Ilk plastik maket olarak 1962 yılında 1/450 ölçeğindeki "YAMATO" savaş gemisini üretmişler.

Bu maketin, yaklaşık 150.000 (evet, yazı ile yüzelli bin) adet satması üzerine, bir - iki deneme daha yapmaya karar verip, 1/90 ölçekli F-104 Starfighter ve 1/70 ölçekli P-51 Mustang üretip, piyasaya sürüyorlar.

Bu iki makette de, çok iyi satış rakkamlarına ulaşınca, tahta maket üretimini bitirip, plastik makete geçiyorlar.

Üretim yaptikları ölçekler:

1/24 araba

1/32 - 1/48 - 1/72 - 1/200 uçak

1/72 kara araçları

1/350 ve 1/700 gemi

Son zamanlarda, çocuklara yönelik "Maschinen Krieger" serisi yarattılar.

Firmanın ürünleri hakkında, bence, fazla bir yorum yapmaya gerek yok!

Gerek kalıp, gerekse plan ve kutulama aşamasında hiç bir zaman belirli bir kalitenin altına düşmeyen Hasegawa bilhassa 1/72 ölçekli uçak maketleri ile kendisini piyasaya kabul ettirmiştir.

Firma, Avrupa piyasasında Revell, Kuzey Amerika piyasasında da, hem Revell hem de Dragon ile paslaşmaktadır.

Gelelim, bugünkü, maketimize:

MT 17 kodlu Starter Truck Toyota GB

Maketin kısa bir tarihçesi:
Kiichiro Toyoda, Japonya'nın ilk kamyonu olan TOYOTA G1'i 1935 yılında üretti.

6 metre uzunlugunda, 1,5 (evet, bir buçuk!) ton ağırlık tasıyabilen, bu kamyonun üretiminde Ford ve GM kamyonları örnek olarak alınmıştı.

Maketini yaptıgımız "GB" tipinden, 1938 ila 1942 yılları arasında, 19870 adet üretilmiştir.

Yapım kılavuzuna konulan bir not:
"Eger, savaş sonuna ait bir kamyon maketi yapmak istiyorsanız, Japonya'nın içinde bulunduğu hammadde sıkıntısını göz önünde bulundurarak, farlardan birisini veya çamurlukları yapım dışı bırakmanız gerekir.

Işte sadece bu not bile, Hasegawa firmasının ayrıntıya verdiği önemi vurgulayarak, kalite farkını belli ediyor.

Gelelim kutunun içindekilere:

Kutunun içinde 2 ayrı setten oluşan 51 parça var.

Bunların 8 adeti toplam 3 figüre aitken, 9 parçadan 1 adet ucak bombası ve taşıyıcı araç yapılıyor. 6 adet parçada bombayı ucağa yükleyen kaldıraca ait.

Yani, ana maketi oluşturan kamyonu yapmak icin elimizde, 28 parça var.



Oldukca az sayıda parçadan oluşan, yapımı rahat bir maket elimizdeki!

Yapıştırmaya başlamadan önce, boyanması gereken parçalar, kamyon sürücüsü ile kamyon lastiklerinden oluşuyor.

Kullanılan renkler, kaki, siyah, ten, beyaz ve pas!

Maket üreticisi firmalar!

1980'li yılların başında, ithalatın serbestleştirilmesi sonucunda tanıştığım bu hobide, 1/72 (veya 1/76) ile 1/35 arasında yapmak zorunda kaldığım seçim, gerek fiyat, gerekse kapladıkları yer nedeniyle, küçük ölçekten yana oldu ve bugüne kadar da öylece kaldı.

1980'li yıllarda, piyasada bizim ulaşabildiğimiz firmalar (hatırlayabildiğim kadarıyla),

Matchbox
Airfix
Esci
Tamiya
Fujimi
Hasegawa

idi.

O zamanlar elimize geçen ve cüzdanımıza uygun herhangi bir maketi yapıyorduk.

Boya, kompresör, v.b. yan ürünlere ile daha da zor ulaşılıyordu ve elimizi yakardı.

Yapılan maketleri korumak ve bakım ise daha da zordu.

Neyse, bu kadar nostaljiden sonra, gelelim; günümüze!

Bugün, ülkemizde bile, sahip olduğumuz olanaklarla hobinin hakkını vermek ve buna bağlı olarak yaptığımız maketlerden zevk almak daha kolay ve doğal bir seçim!

Yaptığım araştırmalar, (1/72 ve 1/76 denilen küçük ölçekte) 1990'ların ikinci yarısından itibaren piyasaya bilhassa eski Doğu Bloku ülkelerinden bir kaç tane yeni firmanın girdiğini ve oldukça kaliteli kalıplarla bir çok yeni maketi piyasaya sürdüklerini ortaya çıkardı.

Miniart
Mirage Hobby
MPM
UM
Zvezda

bunların bir kaç tanesi.

Ama, daha da ilginç olan, bazı ülkelere ait tank ve zırhlı araçların maketlerinin hâlâ oldukça ender üretilen modeller arasında olması!

Örneğin Fransa ve Japonya!

Bu arada, "Maketlerin yapıldığı malzeme olarak plastiği baz aldığımız zaman!" notunu düşmem lazım!

"Sentetik resin" adı verilen, polimer reçine kullanılarak yapılan ve daha çok 1/76 ölçekte üretilen çok sayıda değişik model, yazının içeriğine dahil değil!

Memoir 44 - Kurallar 2!

Bir piyade birliği 4 figüründen olusur.

Bir tank birliği 3 tank figüründen oluşur.

Bir topçu birliği 2 top figüründen oluşur.



Her birliğin istisnaları var bunlara daha sonra değineceğiz.

Hareket esnasında birimleri oluşturan figürler birbirlerinden ayrılarak değişik altıgenlere gidemezler.

Her birlik düşman tarafından imha edildikten sonra son figür düşmana madalya olarak verilir.

Birliği oluşturan figür sayısı azalsa da birliğin ateş gücü aynı kalır! (Yorumsuz!)

Savaş aracı olarak kullanılan zarlarda

2 adet piyade
1 adet tank
1 adet el bombası
1 adet bayrak ("Teslim oluyoruz!" sembolize eden, ama burada ‘’geri çekilme’’ anlamında kullanılan!)
Ve 1 adet yıldız sembolü var.



1 piyade birliğine saldırıldığında saldıran birliğin ateş gücü (zar sayısı) yeryüzü koşulları ve diğer etkenlerle belirlenir ve atılan zarlardaki sembollerin birliğin tipi ile uyumlu olması durumunda sembol sayısı kadar figür imha edilmiş olur!

El bombası tüm birimleri yok eder.

Tank sembolü ‘’zırhlı araç’’ sınıfına girer ve tank ile topçuyu imha eder.

Yıldız etkisizdir. (Özel durumlar hariç!)

Memoir 44 kuralları!

Memoir 44 gibi bir çok dile çevrilmiş bir oyununun kurallarını mümkün olduğu kadar burada da ele alalım.

Temel kurallar:

Piyadeler 2 altıgen hareket ederler ve ateş menzili 3 altıgendir.

Komşu altıgendeki düşmana 3 zarla saldırırken
bir altıgen uzaktakine 2 zarla saldırır
iki altıgen uzaktakine 1 zarla saldırır!

Kendi içinde bulunduğu yeryüzü koşulları (örneğin pirinç tarlasında iken) ve askeri engeller (örneğin dikenli telle çevrili arazide ise!) nedeniyle bu zar sayısı artar veya azalır!

Tanklar 3 altıgene kadar hareket edebilirler ve menzili de 3 altıgendir.

Komşu altıgendeki düşmana 3 zarla saldırırken
bir altıgen uzaktakine 3 zarla saldırır
iki altıgen uzaktakine 3 zarla saldırır!

Kendi içinde bulunduğu yeryüzü koşulları (örneğin pirinç tarlasında iken) ve askeri engeller (örneğin ‘’hendekli’’ arazide) nedeniyle bu zar sayısı artar veya azalır!

Bu iki askeri biriminde saldırabilmesi için düşmanın görüş alanı içinde bulunması gerekir.

Topçu ya 1 altıgen hareket eder ya da ateş eder ve menzili de 6 altıgendir.

İlk 2 altıgene 3 zarla saldırır
Sonraki 2 altıgene (üçüncü ve dördüncü) 2 zarla saldırır
Son 2 altıgene (beşinci ve altıncı) 1 zarla saldırır.



Topçu saldırırken ‘’görüş alanı’’ kuralından bağımsızdır.

Topçu ya hareket eder ya da saldırır.

Tank hareket eder ve saldırır.

Pıyade ise ya 1 altıgen yürür ve saldırır

ya da 2 altıgen yürür ve durur.

Memoir 44!

2000 yılında, Richard Borg, Battle Cry oyununu piyasaya sürdüğünde, 6 yıl sonra aynı serinin 4. oyununu cıkaracağını, her halde hiç düşünmemiştir.

Şu aralarda da Napoleon dönemine ait savaşları içeren 5. oyun piyasaya sürülüyor.

Flames of War, Warhammer, Lord of the Ring, Warhammer Ancient, Field of Glory sistemleri çok geniş kapsamlı kural kitapcıkları içeren, söz konusu tarihsel devri derinlemesine ele alan ve gerçeğe oldukça yakın oyun sistemleridir.

Commands&Color sistemi ise “Have fun!” mantığı ile kurulmuştur.

İsimlendirdiğim diğer sistemlerin her biri, 28 mm.lik güzel figürlerle oynanırken, Memoir 44 figürlerinin ölçekleri bile kesin değildir.

Oyunun basit tanımı, hexagonlardan (altıgen) oluşan bir "board/harita" üzerinde, değişik nitelikteki birliklerden oluşan iki ordunun, birbiriyle yaptığı bir muharebenin simülasyonu!

İlginç bir not olarak da, oyunun Normandiya cıkartmasının 50 yıl dönümünde piyasaya verildiğini ekliyelim.

Ana oyunun kapağı:

Orijinal oyunun iceriği:
1 adet çift taraflı altıgenlerden oluşan harita
144 Alman ve Amerıkan asker figürü
36 engel (kum torbası ve tank engeli)
44 adet, yeryüzü koşullarını gösteren altıgen (tepe, orman vs.)
60 komuta kartı
9 adet özet bilgi içeren kart
8 zar
2 kart tutacağı
1 senaryo ve kurallar kitapcığı



Arka kapak:

Herşeyin başı eni uzunluğu 13 boyu yüksekliği 9 altıgenden oluşan harita:
Çıkartma senaryolarında kullanılacak olan:

Ve kara çatışmaları için:

Oyunun oynandığı alan toplam olarak, 117 adet altıgenden oluşuyor ve bu alan merkez (5 altıgen), sağ ve sol (her ikisi de 4’er) olmak üzere üçe bölünmüş durumdadır.

Merkezi diğerlerinden ayıran kırmızı çizgilerin böldüğü toplam 8 altıgen (her iki tarafında 4 adet) hem merkeze hem de kendi taraflarına ait kabul edilirler(merkez ve sağ merkez ve sol gibi)

Haritanın sol alt ve sağ üst köşelerinden itibaren görülen altışar adet yuvarlağa oyun esnasında ele geçirdiğiniz birlikleri yerleştiriyorsunuz.

Genelde senaryolar beş veya altı madalyayı kazanan tarafın zaferi ile bitiyor.

Ana oyunda kullanılan 3 değişik birim ile kum torbası tank engeli ve dikenli tel örnekleri:



Senaryoların hazırlanmasında kulllanılan 44 adet, yeryüzü koşullarını gösteren altıgen (tepe, orman vs.) var:


Komuta kartlarından örnekler kart tutacağı ile birlikte:


Bilgi kartları:


Ana birliklerle ilgili bilgiler:


Zarlar:


Bugün ortalama olarak 40.- USD fıyatına alabileceginiz bir oyun!

Kart motorlu, senaryo bazlı, tarihsel tabanlı masa üstü oyunları!

Masaüstü oyunlarının, alt sınıflarından birisi olan, "Wargame/cosim" sınıfına giren bir oyun serisi bu yazının konusu!

Sözünü edeceğim sistem, aslında, wargame/cosim oyuncuları için yeni değil ve "hardcore" adını verdiğimiz oyuncular arasında "dudak" bükülerek bakılan bir sistemdir.

Hexagonlardan (altıgen) oluşan bir "board" üzerinde, değişik nitelikteki ünitelerden oluşan iki ordunun birbiriyle yaptığı bir muharebenin simülasyonu!

Bir örnek:

Oyunun oynandığı, alan, 9 x 13 (boy x en), toplam olarak, 117 adet altıgenden (hexagon) oluşuyor.

Oyunun içinde, belirli sayıda, önceden hazırlanmış senaryo, her iki tarafın ordularını temsilen belirli sayıda plastik figür, değişik arazi koşullarını temsil eden, arazi altıgenleri, oyunun motorunu oluşturan kartlar, belirli sayıda zar ve tabiki bir kural kitapcığı var.

Yukarıda belirttiğim gibi, oyunun motoru kartlar!

Her oyunun içerdiği döneme göre kart sayısı değişiyor; ama, ortalama olarak 60 kart var.

Önemli olan, diğer bir nokta ise, oyunun oynandığı alanın merkez, sağ ve sol olmak üzere üçe bölünmüş olması!


Yukarıdaki fotoğraf, aslında, bir online-versiyondan alınma! Ama, oyun alanının görünüşünü çok güzel anlattığı için buraya ekledim.

Sol ve sağ taraflar 4, merkez 5 altıgen uzunluğunda; oyunun motoru olan kartların dağılımı da, bu kesitlerde ki birliklerin harekatını sağlayacak biçimde gerçekleştirilmiş.

Örneğin, kartlardan birinde, "Sağ taraftaki üç birliğini harekete geçir!" gibisinden bir emir var!

Bunun yanında, her üç alanı birden kapsayan kartlar da var.

"Emrinde ki tüm süvari birliklerini harekete geçir!" gibi...


Bu bir savaş oyunu olduğuna göre, "Gerçek hayattaki şans unsurunu vurgulayacak!" unsurlar gerekiyor.

Bunlardan birisi, dağıtılan kartlar iken, diğeri düşman birlikler arasındaki her bir çatışmada kullanılan zarlar!

Görüldüğü gibi, zarlarda 4 ayrı resim var. Burada eksik olan, "bayrak"; geri çekilme anlamına geliyor!

Piyadeden ise, iki tane var!

Nedeni, Amerikan İç Savaşı, daha çok piyade ağırlıklı bir savaş! Yani, iki taraf piyadelerinin mücadelesine sahne olmus.

Oyuna başlamak için önceden hazırlanmış senaryolardan biri seçildikten sonra, her iki taraf senaryonun belirlediği sayıda birliği alır; yine senaryonun her iki taraf için belirlediği kart sayısı kadar kartı her iki taraf kapalı duran kartlardan seçerler; harita, arazi koşullarına uygun bir şekilde düzenlenir, birlikler öngörülen yerlere konur ve yine senaryoda belirtilen taraf oyuna başlar.

Her bir birlik, belirli sayıda figürden/askerden olusur.

Piyadeler 4 asker

Süvariler 3 atlı figür


Topçular 2 topçu figürü


Komutanlar, tabiki 1 tane!



Ayrıca, her bir senaryonun belirli bir kazanma koşulu var. Bu genelde, önceden belirlenen bayrak sayısını ele geçiren tarafın muharebeyi kazanması şeklinde oluyor.

Her bir çatışmanın nasıl sonuçlanabileceğine dair küçük bir örnek: Düşman birliğine saldırdığınızda, attığınız belirli sayıda zarın içinde bir bayrak varsa, düşman birliği bir altıgen geri çekilmek zorunda kalıyor. (İki bayrakda, iki altıgen gibi!) Eğer, değişik nedenlerden dolayı (arkasında ki dost veya düşman birlikler, arazi koşulları, vb.) geri çekilmesini engelliyorsa, atılan bayrak sonucu kadar figür o birlikten uzaklaştırılır.

Her birlikte en son, bir bayrak taşıyıcı kalır. O da öldüğü zaman, bayrak karşı tarafa geçmiş olur. Senaryonun belirlediği bayrak sayısına ilk önce ulaşan taraf da o muharebeyi kazanmış olur.

Görüldüğü gibi, oyunun birçok öğesi, her bir senaryoda ayrı ayrı belirlenmiş; ancak, oyunu öğrendikten sonra, herkes kendi istediği senaryoları yazıp istediği şekilde arazi koşullarını, birlik sayılarını, her iki tarafın sahip olacağı kart sayısını ve oyuna kimin başlayacağını, oyunma kazanma koşulları da dahil olmak üzere belirleyebilir.

Yani senaryo olasılıkları sizin hayal gücünüze ve konu edilen tarih kesidine bağlı.

İnternette araştırdığımız zaman, son bir kaç seneye kadar, değişik firmalardan, buna benzer bir çok oyunun piyasaya sürüldüğünü görüyoruz.

Ancak, bu sistemi, değişik tarih kesitlerinde, gerçekleşen muharebelere uygulayan ve sürekli yenilikler ekleyerek, yaşayan ve gelişen bir sistem haline getiren isim RİCHARD BORG!

İlk piyasaya çıkardığı oyun

2000 yılında BATTLE CRY idi. ( Yukarıdaki fotoğraf!)

Hem içerdiği konu (Amerikan İç Savaşı) nedeniyle sadece A.B.D.'de pazar payı yaratabildi, hem de gelişmeye ve yenilenmeye fazla uygun bir tarih kesiti ve savaş değil!

2004 yılında, Normandiya Çıkartmasının 50. yılına bağlayarak,

MEMOİR 44

isimli 2. Dünya Savaşı’nda gerçekleştirilen bu çıkartmayı konu alan ve aynı sistemi (hex-based) kulanan Borg, bu defa, ağırlığı ABD: olsa da, Avrupa ve diğer ülkelerde de kendine geniş bir alıcı kitlesi buldu.

2006 yılında

BATTLELORE

ve

COMMANDS & COLORS: ANCİENTS

isimli iki ayrı oyunu, aynı anda piyasaya vererek, Richard Borg bu oyun sistemine,bence, kendi ismini yazdırdı.

Bizi ilgilendiren bir noktaö Battlelore’da Osmanlı savaşlarını oynama imkanınız var!

C&C:Ancients’da, adı üstünde, tüm antik çağ!

Not: Yazıdaki fotoğrafların tümü, "Battle Cry" oyunundaki malzemelere ait olup,

http://www.boardgamegeek.com/

web sayfasından alınmıştır.

DIPLOMACY - II

Elindeki tüm kopyaları 6 ay içersinde satan Calhamer, kısa bir süre sonra oyunun lisansını, “Games Research” firmasına sattı.

Bu firma, 1961 ve 1971 yıllarında oyunu iki defa piyasaya sürdü. (İkincisinde, “elden geçirilmiş” bir kural kitapcığıyla!)

Bunu takip eden senelerde, oyun “Avalon Hill (1976 yılında), “Hasbro” (1999 yılında) ve en son olarak Avalon Hill (2008) tarafından değişik formatlarda basıldı.

Oyun, bir çok ülkede ve dilde, lisansını satan alan, değişik firmalar tarafından da basılmıştır.

Diplomasi oyununun bir özelliği, satrançdan sonra, oyun tarihinde, posta ile oynanan ilk oyun olmasıdır.

Popülerliğinin diğer bir göstergesi, John F. Kennedy ve Henry Kissinger gibi, ünlü A.B.D. başkanlarının, “Diplomasi’yi, en sevdikleri oyun olarak isimlendirmeleridir.”

Diplomasi’yi, diğer savaş oyunlarından ayıran önemli özelliği, oyun esnasında yapılan çatışmalardan çok, diplomatik anlaşmaların oyunun ağırlık noktasını oluşturmasıdır.

İkinci bir nokta ise, birliklerin harita üzerindeki hareketlerinin sırayla değil, aynı anda yapılmasıdır. Diplomatik görüşmeler bittikten sonra, tüm oyuncular, birliklerinin hareketlerini gizlice not ederler ve aynı anda açıklarlar.

Oyuncuların karakteristik özellikleri (saldırganlık, çekingenlik, risk alamama veya tam tersi gözü kara olmak gibi) ve sosyal yönleri (sosyal olmaları, beraber pakt kurdukları kişi veya kişilere güven vermeleri, v.b.) oyununun ana öğelerinden biridir.

Bilhassa bu özellik, oyunun, “TEKRARLANABİLİRLİK!” özelliği açısından çok önemlidir.

Wargame/cosim hayranlarını en rahatsız eden tarafı ise, oyun esnasında gerçekleşen çatışmaların, herhangi bir zar ve kart kullanılmadan sonuçlandırılmasıdır.

Örneğin, aynı bölgeyi ele geçirmek için hareket eden, 2 ayrı ülkenin hareket ettirdikleri birlik sayısına bakılır ve az olan kaybeder. (Şimdi, bazı wargame oyuncularının “Bu kadar da basit olamaz ki!” diye söylendiklerini duyar gibiyim.)

Oyunun, diğer önemli bir özelliği de, çok çeşitli versiyonlarının yapılabilmesidir.

1977 Avalon Hill yapımı, “Machiavelli”, Rönesans İtalya’sına uygulanmış bir versiyonu olup, oyundaki taraflardan birisi yine Osmanlı İmparatorluğu olduğu için bize ilginç gelebilir.

1982 West End Games yapımı “Kamakura”, imparatorluk Japonya’sını kendisine konu olarak seçmistir.

1994 yine Avalon Hill yapımı, “Colonial Diplomacy”, 19. y.y. sonunda, Orta Asya’dan Uzak Doğu’ya kadar Asya’nın hakimiyetini konu edinmiştir.

Bilgisayar ve İnternet alanındaki gelişmelere paralel olarak, 1999 yılında Hasbro; 2005 yılında da Paradox İnteractive, oyunun bir PC versiyonunu çıkardılar.

Her iki oyunda maalesef, kötü eleştiriler aldılar. "AI"'ye karşı oynadığınızda, çok zayıf bir rakibiniz oluyordu. 2005 versiyonuna da, oyuncular arasında, İnternet ortamında haberleşmeyi sağlayacak, "chat" unsuru eklenmemişti.

Oyun, günümüzde, bilhassa İnternet ortamında, e-posta ve online yönmleriyle oynanmaktadır.

İsteyenlere birkaç sayfa:

E-posta ile oynamak isteyenlere:

http://www.dip2000.com/

“World Leaders” isimli bir versiyonu:

http://www.worldleadersthegame.com/

Kendi arkadaşlarını davet edebileceğiniz bir site:

http://gamesbyemail.com/Games/Politics#Start

Başka bir sayfa:

http://phpdiplomacy.net/

ve tabiiki en sonunda en son oyunu çıkaran “Wizards of the Coast”’un web sayfası:

http://www.wizards.com/default.asp?x=ah/prod/diplomacy

Bir masa üstü oyun klasiği: DIPLOMACY!

“Masa üstü oyun” kavramının ne kadar geniş bir kitleye hitap ettiğini daha önceki yazılardan fark etmişsinizdir.

Benim burada tanıtmak istediğim “masa üstü oyunlar”, doğal olarak, “yaşını başını almış”, “büyümüş de küçülmeye başlamış” olan, orta yaş ve üstü oyuncu kitlesine hitap eden, strateji ve diplomasi unsurlarını, şans faktörü ile karıştıran ve tarihi gerçekçiliği ön planda tutan oyunlar.
Bunlara, cosim (Conflict Simulation) veya Wargame adı verilmiş.

Not: Bu konu ile ilgili başka bir yazıyı, Sayın Mehmet Fatih Baş’ın blogu, “Koltuk Generali”’den okuyabilirsiniz. (Benim de ilgi ile izlediğim bir blog!)

http://koltukgenerali.blogspot.com/2006/08/harp-oyunlar-zerine-genel-malumat.html

Sözünü ettiğim, yazıda, “wargame/cosim” tipi oyunlar hakkında ayrıntılı bilgi verildiğinden dolayı, bir tekrar yapmak yerine, bu tip oyunların en yaygın olanlarından bahsetmek istiyorum.

Diplomasi 1954 yılında, Allan B. Calhamer tarafından geliştirilmiş ve 1959 yılında, 500 adet bastırılarak satılmıştır.

Oyunun konusu, 1. Dünya Savaşı öncesinde, Avrupa’da ki 7 devlet arasındaki (Fransa, Almanya, Avusturya-Macaristan, İngiltere, Osmanlı İmparatorluğu, İtalya ve Rusya) politik ve askeri mücadeledir.

1901 yılının Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’nun bir bölümünü gösteren harita belirli eyaletlere bölünmüştür.

Harita, 56 kara ve 19 deniz bölgesine ayrılmıştır. Kara bölgelerine, ülke veya eyalet isimleri verilmiştir. (Tunus veya Bohemya gibi) 34 kara bölgesinde, “kaynak noktaları yer almaktadır. Bu noktalardan 12 tanesi, oyun başladığında, kimseye ait değildir. Doğal olarak, sahip olduğunuz “ kaynak noktaları” arttıkça, elinizdeki birliklerin sayısını da arttırabilirsiniz.

İngiltere ve Rusya hariç, her ülke oyuna 2 ordu ve 1 donanma ile başlar.

“Üzerinde güneş batmayan Britanya İmparatorluğu”’nu temsil etmek üzere,İngiltere’nin, 2 donanması ve 1 ordusu varken, Rusya’nın adeta bitmez, insan gücünü vurgulamak için, 2 ordu ve 2 donanması vardır.

(Bence, oyunun ilk zayıf noktalarından birisi de bu; o tarihlerde, Rusya’nın Kuzey denizlerinde ve Karadeniz’deki deniz kuvvetleri abartılmış olarak oyuna yansıtılmış. Bunun yerine 1 donanma ve 3 ordu başlangıç olarak verilebilirdi. Neyse, alın size, ilk “house rule”!)

Oyun başlangıcında, her devlet 3 veya 4 “kaynak noktası” sahibidir.

Oyun esnasında her yıl, İlkbahar ve Sonbahar olmak üzere, iki sezona bölünmüştür.

Her sezon, kendi içinde, diplomatik görüşme ve hareket bölümlerine ayrılmıştır.

Oyun sırası size geldiğinde, bu birimler harita üzerinde, komşu bir bölgeye gönderilir ve bu bölge ele geçirilir ya da düşman saldırısı karşısında savunmasına yardımcı olunur.

Her bölgede en fazla 1 birlik bulunabilir.

Simultane hareket sonrasında ortaya çıkan çatışmalar sonucunda, yenilen tarafın birlikleri “geri çekilme” ve “çözülme” aşamasından geçer.

Yılda bir defa, sonbahar sezonu bitiminde, taraflar dinlenerek yaralarını sararlar. Bu dönemde yeni birlikler üretilir; eldeki birlik sayısı, “kaynak noktalarından” fazla ise, bakılamadıklarından dolayı dağıtılırlar.

Eldeki birliklerin sayısının ve hareket kabiliyetlerinin azlığından anlaşılabileceği gibi, oyunda önemli olan, diplomasiye dayalı stratejidir. Oyuncular kendi aralarında, oyunun gelişimine bağlı olarak, istedikleri kadar pakt kurabilirler ve yapmış oldukları bazı paktları bozabilirler.

Oyun esnasında, elindeki tüm “kaynak noktalarını” kaybeden taraf oyundan elenir.

Bir “Sonbahar” sezonunun bitiminde, 18 “kaynak noktasını” ele geçiren taraf, oyunu kazanmış olur.

Tabii ki, oyunun kuraları daha fazla; ama, fazlaca ayrıntıya girip, okuyucuyu sıkmayalım.

İsteyenler aşağıdaki linkten, basit, ama tüm kuralları sıralayan bir listeyi (İngilizce) okuyabilirler.

http://www.wizards.com/avalonhill/rules/Diplomacy_FiveMinGuide.pdf

Masa üstü oyunlar - II

Bugün, hem masa üstü oyunlardan bir kaç örnek vermek istiyorum, hem de Internet yaygınlaşması ile bu sektörde gerçeklesen bazı degişiklikleri belirteceğim.

Ülkemizde de yaygınlaşmaya başlayan Axis&Allies, klasik bir masa üstü oyunudur.



Ülkemizde, daha çok, "Kızma Birader", "At Yarışı" "Monopol", "Risk" gibi oyunlarla tanınan, "masa üstü oyun" kavramı, bilhassa, 20. yy. başından itibaren Avrupa ve A.B.D.'de yayılmaya başlamıştır.


Örneğin, "Monopol" 1904, "Kızma Birader" 1907, "Scrabble" 1937 yıllarında yaratılmış oyunlardır.


Bazı halk kitlelerinin, boş zamanlarını doldurmak ve sosyal bir çevre yaratmak amacıyla oynamasının yanında, tarihin belirli kesimlerinde değişik sosyal, ekonomik ve politik gelişmeler de masa üstü oyunların yayılmasına neden olmuştur.


Buna en güzel örnek, 1. Dünya Savaşı esnasında, yaralı askerlerin yattığı hastanelere, "Kızma Birader'" dağıtılmasıdır. Böylece, nekahat devresindeki askerlerin hem canlarının sıkılmasına bir çare bulunmuş; hem de, askerler yaraları üzerine kafa yormak yerine, diğer askerlerle beraber, daha rahatlatıcı bir ortamda daha çabuk iyileşmişlerdir.


Diğer bir örnek olarak, "Monopol", 1904 yılında yaratılmış olmasına rağmen, bilhassa A.B.D.'de, büyük ekonomik krizin yaşandığı, 30'lu yıllarda, büyük bir popülerlik kazanmıştır.



"Masa üstü oyunlar"'ın, politik gelişmelerden nasıl etkilendiğine dair bir örnek ise; Amerikan kökenli bu oyunun, Nazi Almanya'sında 1936 yılında yasaklanması; 1938 yılında da, Nazi Almanya'sı tarafından işgal edilen, Avusturya'da isminin "İşletmeci zekası" (Das kaufmaennische Talent" olarak değiştirilmesidir.


Bilhassa, 1980 yıllardan itibaren, bu oyunlarda kullanılan malzemelerin ve haritaların kalitesi artmaya başlamış, daha çok ve kaliteli figürler kullanılmıştır. Oyunun oynandığı (board) haritalar daha büyümüş; kurallar daha geniş kapsamlı olmaya başlamıştır.


1990'lardan itibaren, bazı oyunlara, DVD eklenmeye başlanmış, böylece oyunlar "interaktif" hale getirilmişlerdir. Bundaki, en önemli etkenin, bilgisayar ve konsol oyunlarınının gittikçe artan pazar payı olduğu gerçeği yadsınamaz.

2000 yıllarda, artık gelişen bilgisayar teknolojisi sayesinde, bir çok masa üstü oyunun, bilgisayar versiyonu olduğu gibi, internetin gelişimi ile, sadece masa üstü oyunları oynamak için bazı bilgisayar programları geliştirilmeye başlanmıştır.

Böylelikle dünyanın her tarafında değişik oyun oynayan herkesin istedikleri zaman buluşmalarını sağlayan, "online"-oyun sayfaları kurulmuştur. (VASSAL, Cyberboard ve Zun Tzu gibi.)

Cyberboard, 1994 yılında internet ortamına sürülmüştür ancak sadece e-posta yoluyla oyun oynamaya uygun olduğu için fazla popüler olamamıştır.
http://cyberboard.brainiac.com/

VASSAL ise 2000 yılından itibaren Rodney Kinney tarafından geliştirilmiş; hem online, hem de e-posta yoluyla (kısıtlı vakti olanlar ve çok geniş kapsamlı oyun oynayanlar için) oyun oynamaya imkan veren bir programdır.

Burada iki önemli nokta vardır. Birincisi söz konusu oyunun, önceden bilgisayar programının (modülünün) oluşturulmuş olması, yani bilgisayar ortamına aktarılmış olması, ikincisi ise oyun esnasında, her iki tarafın da oyunun kurallarına uygun oynandığını denetlemesidir. Program, bazı oyunlar gibi oyun esnasında, hamlelerin kurallara uygunluğunu otomatik olarak kontrol etmemekte ve yanlış hamleleri düzeltmemektedir.

Vassal şu an internet'de "masa üstü oyun" oynayanların buluştuğu, vazgeçilmez bir adrestir.

Bu yazıyı okuyorsanız, mutlaka bir göz atmanız gerekir:

http://www.vassalengine.org/community/index.php?option=com_welcome&Itemid=25

2006 yılının ortalarından itibaren, bir Fransız tarafından geliştirilmeye başlanan Zun Tzu ise, bence, gerek grafik, gerekse kullanım açısından Vassal'dan bir sonraki nesildir.

Sistemin şu anki en büyük eksiği, oyuncuların buluşacağı bir alanın olmamasıdır.

Oyun oynamak istediğiniz zaman, IP adresine sahip olduğunuz bir kişiye mesaj göndermeniz ve o kişinin de, o anda, oynamak için zamanı ve keyfi olması gerekmektedir.

http://www.zuntzu.com/index.htm

Bu oyun sistemleri hakkında, önümüzdeki günlerde daha ayrıntılı bilgiler vereceğim.

Görüşmek üzere,

Hexagon

Not: Bu yazıdaki bilgiler, wikipedia ansiklopedisinin Almanca ve İngilizce dillerindeki web sayfalarından derlenmiştir.

Fotoğraflar, Waterloo Üniversitesi ve http://www.boardgamegeek.com/ web sayfalarından alınmıştır.

Masa üstü oyun / board game / Brettspiel!

"Masa üstü oyun" nedir?

Bu fikir, ne zaman ortaya atılmış?

Nasıl gelişmiştir? Ve bugünkü konumu nedir?

En çok bilinen ve en eski "masa üstü oyun"lar satranç, tavla, dama ve go'dur.

Bu oyunlardan hangisinin daha eski olduğuna dair, bitmez tükenmez bir tartışma var. (Zaten, konumuz bu değil!)

Bir örnek vermek gerekirse, "senet" (bizim bildiğimiz anlamda değil!), Eski Mısır'da İ.Ö. 3500 yılında oynanan bir oyun idi.

Ünlü Mısır kraliçesi Nefertiti'nin oyunu oynarken gösterilen bir resmi aşağıda:

Oyunun bir örneği, yapılan arkeolojik kazılarda bulunmuş ve New Yok, Brooklyn müzesine yerleştirilmiştir.

Oyun hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler için, "University of Waterloo"'ya ait bir web sayfası linki:

http://www.gamesmuseum.uwaterloo.ca/Archives/Piccione/index.html

"Masa üstü oyun"'un temel özellikleri arasında, oyun taşları, taşların üzerinde oynanacağı, hareket ettirildiği, bir yüzey / oyun haritası, en azından iki kişinin katılımı ve tabii ki belirli kurallar ile oyunu kazanmayı gerektiren koşullar gerekir.

Masa üstü oyunlarda, en önemli üç unsur vardır.

ŞANS

STRATEJİ

DİPLOMASİ

Ben bunlara bir de EĞLENCE faktörünü ekliyorum.

Oyun, hitap ettiği kitleye göre değişik niteliklere sahiptir.

Belirli bir yaşa kadar olan çocuklara yönelik oyunlarda, eğlence ve şansın yanında, sosyal ortama adaptasyon ve hayata yönelik temel bilgiler ön plana çıkar.

Daha genç kesimlere yönelik oyunlar eğlence ve şans ile genel kültürü arttırıcı nitelikler içerdiği gibi, günün popüler öğelerini de (müzik gibi) oyuna katar.

20 ve üstü yaş kesitlerine yönelik oyunlar ise EĞLENCE ve ŞANS öğelerinin yanına, GENEL KÜLTÜR ve TARİH BİLGİSİ, STRATEJİ ve DİPLOMASİ gibi öğeler daha katarlar ki bunlar özellikle dünya tarihini konu alan oyunların "olmazsa olmaz" larıdır.

Gelecek yazıda masa üstü oyunlardan örnekler ve Internet nedeniyle son senelerdeki gelişim!